Dialog Ummah 2.0 Perkukuh Institusi Diraja, Perkasa Kefahaman Perlembagaan dan Perpaduan Ummah

22 Oktober 2026 | Editor WADAH

BANGI, 21 Oktober – Himpunan Gerakan Islam Malaysia (HIKAM) yang dianggotai oleh Wadah Pencerdasan Umat Malaysia (WADAH), Pertubuhan IKRAM Malaysia (IKRAM), Angkatan Belia Islam Malaysia (ABIM) dan Pertubuhan Himpunan Lepasan Institusi Pendidikan Malaysia (HALUAN) telah menganjurkan Dialog Ummah 2.0 bertemakan “Memperkukuh Institusi Diraja, Mensejahterakan Ummah” di Bangi Resort Hotel, Bandar Baru Bangi.

Penganjuran dialog ini memberi tumpuan kepada usaha meningkatkan kefahaman masyarakat mengenai kedudukan institusi Raja Berperlembagaan, hubungan Islam, Melayu, Raja dan Perlembagaan, serta tanggungjawab rakyat dalam mengurus perbezaan pandangan secara berhemah. Program yang menghimpunkan tokoh perundangan, akademik, agama, adat, masyarakat sivil dan media ini turut menekankan kepentingan budaya ilmu, musyawarah dan penghormatan terhadap kedaulatan undang-undang dalam memelihara keharmonian negara.

Majlis dimulakan dengan ucapan pembukaan oleh Tuan Haji Badlishah Sham Baharin, Timbalan Pengerusi HIKAM, sebelum diteruskan dengan tiga sesi perbincangan utama yang meneliti kedudukan institusi diraja daripada perspektif perundangan, nilai Islam dan hubungan antara Raja dengan rakyat.

Memperkukuh Kefahaman Raja Berperlembagaan

Dialog Ummah 2.0 memberi perhatian terhadap keperluan masyarakat memahami peranan dan tanggungjawab institusi Raja Berperlembagaan sebagai salah satu tonggak kestabilan negara. Dalam konteks Malaysia yang mempunyai sejarah, adat dan struktur kenegaraan tersendiri, kefahaman terhadap Perlembagaan Persekutuan perlu diperkukuh agar persoalan berkaitan institusi diraja dapat ditangani secara matang dan berpandukan fakta.

Sesi pertama bertajuk “Islam, Melayu, Raja dan Perlembagaan: Memahami Amanah Kenegaraan” menampilkan Dr. Zulqarnain Lukman, peguam bela dan peguam cara, serta Puan Liyana Marzuki, peguam dan aktivis. Perbincangan dikendalikan oleh Tuan Syed Munawar Sayed Mustar, seorang mediawan, sebagai moderator.

Sesi tersebut menyediakan ruang untuk meneliti hubungan antara kedudukan institusi Raja, prinsip kenegaraan dan tanggungjawab masyarakat dalam memahami kerangka Perlembagaan. Penekanan diberikan terhadap kepentingan menghormati proses perundangan serta mengelakkan tafsiran yang dipengaruhi sentimen atau polemik politik.

Menurut kenyataan media HIKAM, perkembangan semasa berkaitan institusi diraja, termasuk pertikaian di Negeri Sembilan, memperlihatkan keperluan agar persoalan Raja, adat dan Perlembagaan ditangani secara cermat melalui saluran yang sah dan berautoriti. Sebarang pertikaian tidak sewajarnya dijadikan bahan politik sehingga menimbulkan ketegangan atau menjejaskan keyakinan masyarakat terhadap institusi negara.

Adab Mengurus Perbezaan Pandangan dalam Masyarakat

Perbezaan pendapat merupakan sebahagian daripada kehidupan bermasyarakat, khususnya dalam sebuah negara demokratik yang mempunyai kepelbagaian latar belakang, pemikiran dan pandangan politik. Namun, kebebasan menyuarakan pandangan perlu disertai tanggungjawab untuk menjaga adab, menghormati undang-undang dan mengelakkan penyebaran maklumat yang belum disahkan.

Perkara ini menjadi fokus sesi kedua bertajuk “Islam dan Adab Mengurus Perbezaan Pendapat”, yang menampilkan Dr. Abu Hafiz Salleh Hudin, Penolong Profesor Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM), dan Ustaz Faiz Fateh Al-Azhari, Mudir Pusat Turath Nusantara. Sesi tersebut dikendalikan oleh Ustaz Nu’man Hani Jamal, pendakwah bebas.

Perbincangan mengetengahkan kepentingan pendekatan adab al-ikhtilaf dalam mengurus kepelbagaian pandangan, terutama apabila melibatkan perkara sensitif berkaitan agama dan institusi kenegaraan. Budaya berhujah berdasarkan ilmu, kesediaan mendengar pandangan berbeza serta penghormatan terhadap pihak lain merupakan antara asas penting dalam membina masyarakat yang matang.

HIKAM turut menegaskan bahawa kebebasan bersuara tidak seharusnya menjadi ruang untuk penghinaan, fitnah atau tindakan yang mencetuskan perpecahan. Sebaliknya, perbezaan perlu diurus melalui dialog dan musyawarah agar ruang demokrasi dapat dimanfaatkan secara bertanggungjawab.

Hubungan Raja dan Rakyat Asas Kestabilan Negara

Sesi ketiga bertajuk “Raja dan Rakyat Berpisah Tiada” menampilkan Prof. Emeritus Dato’ Dr. Noor Aziah Mohd Awal, Profesor Emeritus Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), bersama YM Dato’ Penghulu Dagang Dr. Haji Faridzwan Haji Abdul Ghafar, Dato’ Lembaga Lingkungan Lenggeng.

Perbincangan dikendalikan oleh Tuan Mohamed Ibrahim K. P. Kunji Mohamad, Pengerusi Majlis Al-Mizan WADAH, sebagai moderator.

Sesi ini memberi tumpuan kepada hubungan antara institusi diraja dengan rakyat, khususnya dalam konteks amanah kenegaraan, tanggungjawab bersama dan kepentingan memelihara keharmonian masyarakat. Hubungan tersebut perlu difahami berasaskan prinsip saling menghormati, keadilan serta kedudukan institusi Raja sebagaimana yang diperuntukkan dalam sistem Raja Berperlembagaan.

Dalam kenyataan medianya, HIKAM turut mengambil perhatian terhadap seruan Raja-Raja Melayu supaya pertikaian berkaitan institusi diraja tidak dicampuri atau dipolitikkan oleh pihak luar. Sebaliknya, perkara sedemikian perlu diselesaikan secara bermaruah melalui saluran yang sah, dengan menghormati undang-undang dan adat yang berkuat kuasa.

Tiga Resolusi Utama Dialog Ummah 2.0

Hasil penganjuran dialog tersebut, HIKAM mengemukakan tiga resolusi utama sebagai pendirian bersama dalam usaha memperkukuh institusi diraja, perpaduan masyarakat dan peranan gerakan Islam dalam pembangunan negara.

Resolusi pertama menegaskan keperluan memartabatkan institusi Raja serta mempertahankan keluhuran Perlembagaan Persekutuan. Masyarakat diseru memperkukuh kefahaman dan penghormatan terhadap kedudukan Raja Berperlembagaan sebagai tonggak kestabilan negara, selaras dengan prinsip kedaulatan undang-undang. Usaha memelihara keharmonian negara juga perlu dilihat sebagai tanggungjawab bersama, bukan terletak pada institusi tertentu semata-mata.

Resolusi kedua memberi penekanan terhadap pengukuhan perpaduan dan kesejahteraan ummah. HIKAM menyeru seluruh masyarakat, khususnya umat Islam, agar mengutamakan titik persamaan, mempererat persaudaraan serta menolak provokasi, fitnah dan sentimen yang boleh mencetuskan perpecahan. Dalam masyarakat majmuk seperti Malaysia, kematangan mengurus perbezaan menjadi asas penting bagi memastikan hubungan antara kaum dan agama terus terpelihara.

Resolusi ketiga pula menekankan kepentingan memperkukuh peranan gerakan Islam dan masyarakat sivil. Pertubuhan dakwah, institusi pendidikan, pemimpin masyarakat dan organisasi masyarakat sivil digalakkan memperluas ruang dialog, musyawarah serta kerjasama strategik. Pendekatan ini bertujuan membina masyarakat yang lebih berilmu, beradab dan bersatu padu dalam mendepani cabaran semasa demi kesejahteraan rakyat serta masa depan negara.

WADAH Bersama HIKAM Perkukuh Wacana Kenegaraan

Penglibatan WADAH bersama IKRAM, ABIM dan HALUAN melalui HIKAM memperlihatkan usaha kolektif gerakan Islam dalam menyumbang kepada wacana kenegaraan yang berpandukan ilmu dan prinsip. Dialog Ummah 2.0 turut membuka ruang pertemuan pelbagai bidang kepakaran bagi membicarakan persoalan institusi diraja secara lebih menyeluruh, tanpa mengetepikan kepentingan perpaduan dan keharmonian masyarakat.

Pendirian bersama yang diketengahkan melalui resolusi ini turut menegaskan bahawa penghormatan terhadap institusi diraja mesti berjalan seiring dengan kefahaman tentang keluhuran Perlembagaan, kedaulatan undang-undang serta nilai keadilan. Dalam masa yang sama, rakyat perlu diberikan ruang untuk memahami hak dan tanggungjawab masing-masing melalui pendidikan serta perbincangan yang berasaskan fakta.

HIKAM berharap penganjuran Dialog Ummah 2.0 dapat membantu membentuk masyarakat yang lebih memahami sistem kenegaraan Malaysia, sekali gus memperkukuh hubungan antara Raja dengan rakyat berlandaskan amanah, keadilan dan saling menghormati.

Sebagaimana ditegaskan dalam resolusi bersama, kemuliaan institusi dipelihara melalui amanah dan keadilan, manakala kekuatan rakyat dibina melalui ilmu, adab dan perpaduan. Prinsip ini menjadi asas penting dalam memastikan kestabilan negara dan kesejahteraan masyarakat terus terpelihara.