CADANGAN PEMBAHARUAN UNDANG-UNDANG: PELAKSANAAN DIYAT BAGI KES KEMATIAN AKIBAT PEMANDUAN MABUK DAN KECUAIAN BERAT

Al-Mizan merakamkan kebimbangan serius terhadap peningkatan kes kematian akibat pemanduan di bawah pengaruh alkohol dan kecuaian melampau di Malaysia, yang saban hari meragut nyawa tanpa pembelaan yang setimpal kepada keluarga mangsa.

Walaupun undang-undang sedia ada seperti Road Transport Act 1987 dan Civil Law Act 1956 menyediakan ruang untuk pendakwaan jenayah dan tuntutan sivil, hakikatnya sistem semasa masih gagal memberikan keadilan yang menyeluruh dan bermaruah kepada waris mangsa.

Sehubungan itu, Al-Mizan dengan ini mencadangkan satu reformasi penting dalam undang-undang Malaysia melalui pengenalan konsep DIYAT sebagai pampasan mandatori dalam kes kematian akibat:

• Pemanduan di bawah pengaruh alkohol; dan
• Kecuaian berat (gross negligence) yang menyebabkan kematian.

PRINSIP CADANGAN

1. Diyat sebagai pampasan asas (baseline compensation):

Suatu jumlah tetap yang mencerminkan nilai nyawa manusia, tanpa bergantung kepada pendapatan mangsa.

• Tambahan kepada hukuman sedia ada:

Diyat tidak menggantikan:

• Hukuman jenayah; atau
• Tuntutan sivil bagi ganti rugi tambahan.

• Pembayaran kepada keluarga mangsa secara langsung:

Sebagai pengiktirafan terhadap hak mangsa (victim-centric justice).

CADANGAN PINDAAN UNDANG-UNDANG

Al-Mizan menggesa Kerajaan Malaysia untuk mempertimbangkan:

• Pindaan kepada Civil Law Act 1956 bagi memperkenalkan pampasan statutori tetap (diyat) dalam kes kematian salah; dan
• Pindaan kepada Road Transport Act 1987 (khususnya seksyen 44) bagi mewajibkan pembayaran diyat sebagai sebahagian daripada hukuman ke atas pesalah.

RUJUKAN AMALAN ANTARABANGSA

Cadangan ini bukanlah sesuatu yang asing dalam sistem perundangan moden. Negara seperti United Arab Emirates dan Qatar telah mengiktiraf diyat sebagai mekanisme pampasan yang berfungsi selari dengan hukuman jenayah dan liabiliti sivil.

RASIONAL CADANGAN

Al-Mizan menegaskan bahawa:

• Nyawa manusia tidak boleh dinilai semata-mata berdasarkan pendapatan atau keupayaan ekonomi mangsa;
• Sistem pampasan sedia ada sering memanjangkan penderitaan keluarga mangsa melalui litigasi yang kompleks; dan
• Pemanduan mabuk adalah satu bentuk kecuaian serius yang memerlukan pendekatan undang-undang yang lebih tegas dan berkesan sebagai langkah pencegahan.

PENUTUP

Al-Mizan menyeru agar satu kajian menyeluruh dilakukan oleh pihak Kerajaan dan semua pemegang taruh berkaitan untuk meneliti pelaksanaan diyat dalam kerangka undang-undang Malaysia.

Sudah tiba masanya sistem keadilan kita diperkukuhkan dengan pendekatan yang lebih berperikemanusiaan, tegas, dan berteraskan nilai keadilan sejagat.

MOHAMED IBRAHIM MOHAMAD
Pengerusi
Majlis Al-Mizan WADAH

www.wadah.org.my