Puasa sebagai Jalan Meraih Ketakwaan – Bicara Ramadan Prof. Dato’ Dr. Muhammad Nur Manuty Sempena Majlis Iftar Jama’iyy WAP 1446H
Kajang, 8 Mac 2025 – Puasa bukan sekadar menahan lapar dan dahaga, tetapi merupakan jalan menuju ketakwaan dan penyucian jiwa. Itulah intipati utama yang disampaikan dalam Segmen Bicara Ramadan oleh Prof. Dato’ Dr. Muhammad Nur Manuty, Ketua Majlis Istisyari Wadah Pencerdasan Umat Malaysia (WADAH), yang diadakan selepas solat Maghrib berjemaah sempena Majlis Iftar Jama’iyy WADAH-ABIM-PKPIM dan Agensi Bersama Persatuan Saudara Baru Al-Kauthar.
Dalam sesi bicara yang penuh ilmiah ini, beliau mengupas maqasid as-siyam (tujuan utama ibadah puasa) serta konsep ketakwaan seperti yang dinyatakan dalam firman Allah:
“Wahai orang-orang yang beriman! Diwajibkan atas kamu berpuasa sebagaimana diwajibkan atas orang-orang sebelum kamu agar kamu bertakwa.” (Surah Al-Baqarah: 183)
Puasa sebagai Ibadah Khusus Milik Allah
Prof. Dato’ Dr. Muhammad Nur Manuty menjelaskan bahawa puasa adalah ibadah yang sangat istimewa kerana berbeza dengan ibadah lain seperti solat dan zakat yang boleh dilihat oleh manusia. Puasa adalah amalan yang tersembunyi dan hanya diketahui oleh Allah, sebagaimana disebut dalam hadis qudsi:
“Puasa itu milik-Ku dan Aku sendiri yang akan memberikan ganjarannya.”
Beliau turut mengutip pandangan Shah Waliullah Al-Dahlawi, seorang mujaddid dari benua India-Pakistan, yang menyatakan bahawa puasa adalah bentuk penghambaan tertinggi kerana ia melibatkan kesabaran dan pengorbanan yang tulus hanya kerana Allah.
Disiplin Diri dan Nilai Kesamarataan dalam Puasa
Selain sebagai ibadah spiritual, puasa juga mengajar manusia tentang disiplin diri dan kesamarataan sosial. Beliau menyatakan bahawa dalam Islam, puasa tidak hanya berfungsi untuk mendekatkan diri kepada Allah, tetapi juga memberi pengalaman kepada individu tentang penderitaan orang miskin yang tidak mampu menikmati makanan setiap hari.
Beliau turut membandingkan konsep puasa dalam Islam dengan amalan berpuasa dalam agama lain seperti Hindu, Buddha, Kristian, dan Yahudi, yang masing-masing mempunyai pendekatan berbeza. Namun, dalam Islam, puasa bertujuan untuk membentuk karakter dan keperibadian Muslim sejati.
Menghindari Perkara yang Membatalkan Nilai Puasa
Prof. Dato’ Dr. Muhammad Nur Manuty juga mengingatkan hadirin bahawa berpuasa bukan sekadar menahan diri daripada makan dan minum, tetapi juga daripada afatul lisan (kebinasaan lidah). Beliau merujuk kepada Imam Al-Ghazali dalam Ihya’ Ulum al-Din, yang menyebut bahawa banyak orang yang berpuasa tetapi tidak mendapat apa-apa kecuali lapar dan dahaga kerana mereka masih melakukan dosa lisan seperti mengumpat, memfitnah, dan berbicara dengan nada kasar.
Beliau mengajak umat Islam untuk menghayati Ramadan sebagai bulan pembentukan jiwa dengan menjaga lidah, hati, dan tindakan agar benar-benar mencapai maqasid sebenar puasa, iaitu takwa kepada Allah.
Puasa dan Konsep Madani dalam Islam
Dalam bicaranya, beliau turut mengaitkan konsep puasa dengan Madani, yang menurutnya bukan hanya sebuah gagasan politik tetapi juga suatu bentuk pemahaman Islam yang menyeluruh. Beliau menekankan bahawa puasa adalah sebahagian daripada usaha membina masyarakat berakhlak tinggi, berasaskan ihsan, keseimbangan, dan kesejahteraan.
Beliau menjelaskan bahawa Islam tidak sekadar ibadah ritual di masjid, tetapi juga satu sistem yang menyeluruh merangkumi kehidupan bermasyarakat. Oleh itu, Ramadan harus menjadi medan untuk umat Islam memperbaiki hubungan sesama manusia dan mengukuhkan nilai-nilai ihsan dalam kehidupan seharian.
Penutup dan Perjalanan Majlis Selepas Bicara Ramadan
Mengakhiri bicara, Prof. Dato’ Dr. Muhammad Nur Manuty mengajak semua hadirin untuk menghayati Ramadan sebagai madrasah ruhani yang dapat membawa manusia lebih dekat kepada Allah dan mencapai nafsul mutmainnah (jiwa yang tenang dan tenteram).
Selepas sesi Bicara Ramadan, majlis diteruskan dengan solat Isyak berjemaah, solat sunat Tarawih berjemaah, serta jamuan moreh. Para hadirin kemudian bergerak ke Surau Ar-Raudhah, Seksyen 3 Bandar Baru Bangi bagi menghadiri program Malam Bina Iman dan Taqwa Ramadan (MABIT) sebagai kesinambungan pengisian ruhani di bulan yang penuh keberkatan ini.
Rakaman penuh Segmen Bicara Ramadhan boleh ditonton di paparan tertera.
Selamat Menyambut Hari Kemerdekaan Malaysia Ke-68: Rahmat, Kesatuan dan Keamanan Pada tarikh 31 Ogos setiap tahun, kita memperingati Kemerdekaan Malaysia yang ke-68. Sejak 1957, kita telah menikmati kebebasan dan keamanan yang luar biasa. Namun, apakah erti sebenar kemerdekaan bagi kita semua? Kemerdekaan, dari segi kerohanian, adalah pengesaan hanya kepada Allah Ta’ala dan menafikan segala ilah […]
Edaran Pengat Pisang Sempena Hari Kemerdekaan Kali Ke-68 29 Ogos 2025, Anjung Rahmat, – Wadah Pencerdasan Umat Malaysia (WADAH) dengan kerjasama Pusat Tunas Nahdah Sepang, Pusat Infaq WADAH dan Anjung Rahmat telah berjaya melaksanakan program Agihan Pengat Pisang sebagai sebahagian daripada usaha menyemarakkan semangat kemerdekaan dan perpaduan, menjelang Hari Kemerdekaan Malaysia yang ke-68. Program yang […]
Dakwah TV AlHijrah, Kemerdekaan Hakiki Bukan Sekadar Bebas, Tapi Keyakinan Iman Kuala Lumpur, 27 Ogos 2025 – Presiden Wadah Pencerdasan Umat Malaysia (WADAH), Dato’ Ahmad Azam Ab Rahman, telah dijemput sebagai panel dalam rancangan Dakwah Live terbitan TV AlHijrah yang bersiaran pada Rabu, 27 Ogos 2025, jam 10.00 malam. Episod kali ini membawakan tajuk “Sejarah […]
WADAH Rakam Tahniah kepada Datuk Syed Kamarulzaman Syed Kabeer Atas Penganugerahan Darjah Pangkuan Seri Melaka (D.P.S.M.) Kuala Lumpur, 25 Ogos 2025 – Wadah Pencerdasan Umat Malaysia (WADAH) merakamkan ucapan setinggi-tinggi tahniah kepada YBhg. Datuk Syed Kamarulzaman bin Syed Kabeer, Pengerusi Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP), atas penganugerahan Darjah Pangkuan Seri Melaka (D.P.S.M.) yang membawa […]